Nowoczesna metoda chłodzenia skóry głowy, wdrażana w polskich szpitalach, pozwala pacjentkom onkologicznym zminimalizować utratę włosów, jeden z najbardziej dotkliwych skutków ubocznych chemioterapii. Problem jest na tyle poważny, że według statystyk nawet 8% kobiet może z tego powodu odmówić podjęcia leczenia ratującego życie.
Psychologiczne znaczenie zachowania włosów w chorobie
Utrata włosów w trakcie leczenia onkologicznego to dla wielu pacjentów, a zwłaszcza pacjentek, ogromne obciążenie psychiczne. To nie tylko kwestia estetyki, ale również utrata ważnego atrybutu kobiecości, co często prowadzi do obniżenia nastroju i wycofania się z życia zawodowego czy towarzyskiego. Jak wyjaśnia dr hab. n. med. Ewa Nowakowska-Zajdel, kierownik Oddziału Onkologii Klinicznej,
obawa przed wyłysieniem jest tak silna, że część pacjentek rozważa rezygnację z chemioterapii. Zachowanie włosów ma kluczowy wpływ na samopoczucie, samoocenę i mobilizację sił do walki z chorobą.
Mechanizm działania chemioterapii polega na atakowaniu szybko dzielących się komórek, do których należą nie tylko komórki nowotworowe, ale również te odpowiedzialne za wzrost włosów. Systemy chłodzące skórę głowy, tzw. czepki chłodzące,
działają poprzez obniżenie temperatury skóry głowy, co powoduje zwężenie naczyń krwionośnych. W rezultacie do mieszków włosowych dociera mniejsza ilość chemioterapeutyku, co ogranicza jego toksyczne działanie i pozwala zachować włosy.
Skuteczność metody w polskim szpitalu
Jednym z ośrodków, który z powodzeniem wdrożył tę technologię, jest
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4 w Bytomiu. Jak informuje placówka, cztery pacjentki zakończyły już terapię z użyciem urządzenia chłodzącego, a osiem kolejnych jest w jej trakcie. Pozytywne doświadczenia pokazują, że metoda jest skuteczna i stanowi realne wsparcie w procesie leczenia. Podobne systemy są wprowadzane również w innych placówkach w Polsce, m.in. w
Szpitalu Specjalistycznym im. Św. Rodziny w Warszawie oraz w Radomskim Centrum Onkologii.
Ograniczenia i naukowe potwierdzenie skuteczności
Terapia chłodzenia skóry głowy nie jest przeznaczona dla wszystkich pacjentów onkologicznych. Metody tej nie stosuje się w przypadku leczenia niektórych typów nowotworów. Główne przeciwwskazania to:
- Nowotwory krwi, takie jak białaczka
- Nowotwory szpiku kostnego
- Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego
Skuteczność i tolerancja chłodzenia skóry głowy są przedmiotem badań klinicznych na całym świecie. Jedno z prospektywnych badań, oceniające system PAXMAN® u pacjentek z wczesnym rakiem piersi,
potwierdziło efektywność tej metody w zapobieganiu łysieniu indukowanemu chemioterapią (badanie Sántha D et al., 2026). Z kolei inne badanie analizuje skuteczność tej techniki u pacjentek z przerzutowym rakiem piersi otrzymujących lek trastuzumab derukstekan (badanie Salehi E et al., 2026), co świadczy o ciągłym rozwoju i poszukiwaniu optymalnych zastosowań tej technologii.
Źródła
Sántha D, Dobi Á, et al. "Efficacy and tolerability of scalp cooling in preventing alopecia during (neo)adjuvant chemotherapy for breast cancer." Pathol Oncol Res, 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42434432/
Salehi E, Chu X, et al. "Scalp cooling outcomes in patients receiving trastuzumab deruxtecan for metastatic breast cancer." ESMO Open, 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42258966/ 
