Brak ośrodków onkologicznych III stopnia na wschodzie Śląska. Pacjenci muszą dojeżdżać

Pacjenci onkologiczni z wschodniej części województwa śląskiego mierzą się z poważnymi utrudnieniami w dostępie do leczenia. W regionie tym nie funkcjonuje ani jeden ośrodek onkologiczny trzeciego, najwyższego stopnia referencyjności, co zmusza chorych do uciążliwych dojazdów na kluczowe konsylia lekarskie.

Geograficzna luka w opiece onkologicznej na Śląsku

Analiza sieci placówek medycznych na Śląsku ujawnia znaczącą dysproporcję w dostępie do specjalistycznego leczenia. We wschodniej części województwa brakuje wyspecjalizowanych ośrodków, które mogłyby zapewnić kompleksową opiekę pacjentom z chorobami nowotworowymi na najwyższym poziomie. Taka sytuacja oznacza, że pacjenci wymagający skomplikowanej diagnostyki, terapii oraz udziału w konsylium wielodyscyplinarnym, muszą podróżować do placówek zlokalizowanych w innych częściach regionu.

Gliwice i Katowice centrami zaawansowanej radioterapii

Podczas gdy wschodnia część województwa pozostaje bez ośrodka III stopnia, w centralnej i zachodniej części regionu działają placówki o najwyższych kompetencjach. Kluczową rolę odgrywa Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy, Oddział w Gliwicach. Jest to centrum referencyjne oferujące pełen zakres leczenia, w tym zaawansowane techniki radioterapii i brachyterapii. Dostęp do nowoczesnych metod leczenia, takich jak brachyterapia, jest możliwy także w innych lokalizacjach. Przykładem jest placówka Affidea NU-MED przy ulicy Ceglanej w Katowicach, która również oferuje tę specjalistyczną formę radioterapii. Koncentracja tak zaawansowanych usług w kilku ośrodkach, choć świadczy o ich wysokiej jakości, potęguje problem nierównego dostępu dla mieszkańców całego województwa.

Badania naukowe potwierdzają wysoki poziom śląskich ośrodków

Wysoki poziom merytoryczny gliwickiego ośrodka potwierdzają prowadzone tam badania kliniczne i naukowe. Przykładem jest badanie PROSTARE dotyczące re-radioterapii, czyli powtórnego napromieniania, w przypadku miejscowych nawrotów raka prostaty. W analizie opublikowanej w 2026 roku na łamach czasopisma „Cancers” naukowcy z Gliwic oceniali wczesne bezpieczeństwo tej innowacyjnej metody leczenia stereotaktycznego. Inny przykład zaangażowania śląskich specjalistów w rozwój onkologii to metaanaliza opublikowana w „Clinical and Translational Radiation Oncology”. Praca, której współautorami są badacze z Gliwic, dotyczyła radioterapii oszczędzającej szpik kostny miednicy u pacjentek z rakiem szyjki macicy. Badania te dowodzą, że w regionie istnieje zaplecze do prowadzenia onkologii na światowym poziomie, jednak dostęp do niego pozostaje geograficznie ograniczony.

Źródła

Majewski W, Napieralska A, Miszczyk M, et al. "Reirradiation of Local Recurrences of Prostate Cancer: PROSTARE (PROstate Cancer STereotActic REirradiation) Early Safety Analysis of a Phase 2 Study with a Limited Cohort." Cancers (Basel), 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41827781/ Miszczyk M, Wu T, Kuna K, et al. "Corrigendum to "Clinical outcomes of pelvic bone marrow sparing radiotherapy for cervical cancer: A systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials"." Clin Transl Radiat Oncol, 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41536762/