Terapie radioligandowe, określane mianem „magicznych pocisków” lub „biologicznego GPS”, rewolucjonizują współczesną onkologię, umożliwiając precyzyjne niszczenie komórek nowotworowych. Badania kliniczne potwierdzają wysoką skuteczność tej metody – w przypadku guzów neuroendokrynnych terapia z użyciem radiofarmaceutyku pozwoliła na osiągnięcie kontroli choroby u 81,3% pacjentów.
Czym jest teranostyka i terapia radioligandowa?
Medycyna nuklearna rozwija koncepcję
teranostyki, która łączy diagnostykę i leczenie w jednym podejściu. Wykorzystuje się w niej radiofarmaceutyki – specjalne cząsteczki (ligandy) połączone z izotopem promieniotwórczym. Ligand działa jak klucz, który odnajduje specyficzne receptory na powierzchni komórek nowotworowych, a następnie dostarcza do nich „ładunek” w postaci izotopu.
W zależności od rodzaju izotopu, radiofarmaceutyk może służyć do precyzyjnego obrazowania guza (diagnostyka, np. w badaniu PET) lub do jego zniszczenia poprzez dostarczenie dawki promieniowania bezpośrednio do komórek rakowych (terapia). Taka celowana metoda
minimalizuje uszkodzenia zdrowych tkanek, co jest jedną z głównych zalet w porównaniu z tradycyjną chemioterapią czy radioterapią zewnętrzną.
Skuteczność potwierdzona u pacjentów z guzami neuroendokrynnymi
Retrospektywna analiza przeprowadzona w Theageneio Cancer Hospital w Grecji objęła
49 pacjentów z zaawansowanymi guzami neuroendokrynnymi (NET), leczonych w okresie od stycznia 2022 do stycznia 2026 roku. Pacjenci otrzymali terapię radioizotopową opartą na peptydach (PRRT) z wykorzystaniem preparatu
177Lu-DOTATATE. Najczęściej występującymi nowotworami były guzy trzustki i jelita cienkiego z przerzutami do wątroby, węzłów chłonnych oraz kości.
- U 81,3% pacjentów osiągnięto kontrolę choroby (disease control rate).
- Częściową odpowiedź na leczenie zaobserwowano u 27,1% badanych.
- Stabilizację choroby stwierdzono u 54,2% pacjentów.
Wyniki te potwierdzają, że celowana terapia radioligandowa jest obiecującą opcją terapeutyczną dla pacjentów z nowotworami neuroendokrynnymi, które posiadają odpowiednie receptory do wychwytu leku.
Rozwój medycyny nuklearnej w Polsce
Nowoczesne metody diagnostyki i leczenia z wykorzystaniem radiofarmaceutyków stają się coraz bardziej dostępne również w Polsce. Przykładem jest otwarta
15 czerwca 2026 roku Pracownia Pozytonowej Tomografii Emisyjnej (PET) w Szpitalu Morskim im. PCK w Gdyni. Placówka została wyposażona w nowoczesny aparat PET/CT, a także Laboratorium Syntezy Radiofarmaceutyków i Laboratorium Kontroli Jakości.
Inwestycje te znacząco skracają czas oczekiwania na kluczowe badania, umożliwiając wcześniejsze wykrywanie nowotworów i szybsze kwalifikowanie pacjentów do odpowiedniego leczenia. Działania edukacyjne, takie jak kampania
„Miesiąc Medycyny Nuklearnej 2026” organizowana przez Polskie Towarzystwo Medycyny Nuklearnej, mają na celu zwiększenie świadomości na temat możliwości, jakie oferuje ta dziedzina medycyny, w tym badań PET i scyntygrafii.
Źródła
Kitsatis I. "Peptide receptor radionuclide therapy with (177)Lu-DOTATATE: A retrospective evaluation of the experience at the Department of Nuclear Medicine at Theageneio Cancer Hospital." Hell J Nucl Med, 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42472334/ 
